Günlük Doz

Bugünün dozu

Önceki günler

10 örnek kavram

• 1

  nesnel

  kavram

  Kişisel yorum içermeyen, doğruluğu kanıtlanabilen yargı.

  Roman, 1923 yılında yayımlanmıştır.
  İpucu: Tarih, sayı, ölçülebilir bilgi varsa nesneldir; "bence, güzel" gibi yorum yoktur.

• 2

  öznel

  kavram

  Kişisel görüş, duygu ya da beğeni bildiren, kanıtlanamayan yargı.

  Bu roman, yazarın en etkileyici eseridir.
  İpucu: "güzel, etkileyici, sıkıcı, bence" gibi değerlendirme sözleri öznelliğin işaretidir.

• 3

  betimleme

  anlatım biçimi

  Bir varlığı, yeri ya da kişiyi sözcüklerle resmederek okurun gözünde canlandırma.

  Kıyıdaki küçük evin mavi pencereleri, sabah güneşinde parlıyordu.
  İpucu: Renk, ses, koku gibi duyusal ayrıntılar ve "nasıl" sorusunun cevabı varsa betimlemedir.

• 4

  öyküleme

  anlatım biçimi

  Olayların belli bir zaman ve yer içinde, kişilerle birlikte anlatılması.

  Sabah erkenden yola çıktı, öğlene doğru köye vardı.
  İpucu: Hareket ve zaman akışı (önce, sonra, ertesi gün) varsa öykülemedir.

• 5

  tartışmacı anlatım

  anlatım biçimi

  Bir düşünceyi çürütüp yerine yenisini savunarak okuru ikna etmeye çalışma.

  Başarının yalnızca zekâya bağlı olduğu sanılır; oysa düzenli çalışma çok daha belirleyicidir.
  İpucu: Karşı görüş + "oysa, ancak, aksine" + yeni görüş kalıbı varsa tartışmacıdır.

• 6

  yakınma

  duygu

  Bir durumdan şikâyet etme, sızlanma.

  Bu şehirde artık sabahları kuş sesi duyamıyoruz.
  İpucu: Memnuniyetsizlik ve şikâyet varsa yakınmadır; "keşke" yoksa hayıflanmadan ayrılır.

• 7

  özlem

  duygu

  Uzakta kalan birine ya da bir şeye kavuşma isteği; hasret.

  Çocukluğumun geçtiği o eski sokakları ne çok arıyorum.
  İpucu: Geçmişe ya da uzağa duyulan istek, "arıyorum, burnumda tütüyor" gibi ifadeler.

• 8

  pişmanlık

  duygu

  Yapılan ya da yapılmayan bir şeyden dolayı duyulan üzüntü.

  O gün ona hak verseydim, şimdi bu kadar yalnız olmazdım.
  İpucu: Geçmişteki kendi davranışını sorgulama; "keşke, -seydim" kalıbı.

• 9

  eleştiri

  kavram

  Bir eserin ya da düşüncenin iyi ve kötü yönlerini değerlendirme.

  Romanın dili akıcı; ancak son bölümler aceleye gelmiş.
  İpucu: Hem olumlu hem olumsuz yön birlikte değerlendiriliyorsa eleştiridir.

• 10

  ana düşünce

  paragraf

  Yazarın paragrafla okura asıl vermek istediği mesaj.

  Okumak, insanın dünyasını genişletir.
  İpucu: Çoğunlukla ilk ya da son cümlededir; "kısacası, demek ki" ile başlayan cümleye bak.